{"id":8748,"date":"2024-02-21T17:26:39","date_gmt":"2024-02-21T16:26:39","guid":{"rendered":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/?p=8748"},"modified":"2024-03-13T15:44:58","modified_gmt":"2024-03-13T14:44:58","slug":"marino-tartaglia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/marino-tartaglia\/","title":{"rendered":"MARINO TARTAGLIA"},"content":{"rendered":"[vc_row type=”full_width_content” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”20px” equal_height=”yes” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” bg_color=”#f0f2f6″ scene_position=”center” top_padding=”4%” left_padding_desktop=”5%” right_padding_desktop=”5%” left_padding_phone=”14px” constrain_group_6=”yes” right_padding_phone=”14px” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” zindex=”10″ overflow=”visible” class=”ds-portfolio-padding-right” advanced_gradient_angle=”0″ overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none” shape_type=”” gradient_type=”default”][vc_column top_padding_desktop=”2vw” bottom_padding_desktop=”6vw” left_padding_desktop=”2vw” right_padding_desktop=”2vw” top_padding_tablet=”8vw” constrain_group_102=”yes” bottom_padding_tablet=”8vw” left_padding_tablet=”8vw” constrain_group_103=”yes” right_padding_tablet=”8vw” bottom_margin_tablet=”20″ column_element_direction_desktop=”default” column_element_spacing=”0px” desktop_text_alignment=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” background_color=”#ffffff” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_backdrop_filter=”none” column_shadow=”none” column_border_radius=”15px” column_link_target=”_self” column_position=”default” overflow=”hidden” advanced_gradient_angle=”0″ gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”7\/12″ tablet_width_inherit=”default” animation_type=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_color=”rgba(10,10,10,0.1)” column_border_style=”solid” gradient_type=”default” column_padding_type=”advanced”][vc_row_inner column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” text_align=”left” row_position=”default” row_position_tablet=”inherit” row_position_phone=”inherit” overflow=”visible” pointer_events=”all”][vc_column_inner right_padding_desktop=”25%” right_padding_tablet=”33vw” right_padding_phone=”0″ column_element_direction_desktop=”default” column_element_spacing=”10px” desktop_text_alignment=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_backdrop_filter=”none” font_color=”#0a0000″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” overflow=”visible” advanced_gradient_angle=”0″ gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” animation_type=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid” gradient_type=”default” column_padding_type=”advanced”][nectar_responsive_text font_size_desktop=”1vw” font_size_tablet=”22px” font_line_height=”1.3″]\n

MARINO TARTAGLIA<\/h3>\n[\/nectar_responsive_text][nectar_responsive_text font_size_desktop=”1vw” font_size_tablet=”22px” font_line_height=”1.3″]\n

20.4.-20.5.2024., Crkva sv. Duha, Omi\u0161<\/h3>\n[\/nectar_responsive_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_row_inner column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” top_padding=”6%” bottom_padding=”3%” constrain_group_5=”yes” text_align=”left” row_position=”relative” row_position_tablet=”inherit” row_position_phone=”inherit” overflow=”visible” pointer_events=”all”][vc_column_inner column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_direction_desktop=”default” column_element_spacing=”default” desktop_text_alignment=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_backdrop_filter=”none” column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” overflow=”visible” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” animation_type=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid” column_padding_type=”default” gradient_type=”default”][nectar_responsive_text font_size_min=”14px” font_size_max=”20px” font_size_desktop=”1.1vw” font_line_height=”1.5″]Slikar u potrazi za istinom<\/strong><\/p>\n

Marino Tartaglia <\/strong>(1894.\u20131984.) zasigurno je jedan od na\u0161ih najva\u017enijih modernih slikara, jedan od giganata na\u0161eg 20. stolje\u0107a. \u0160tovi\u0161e, \u201eako je itko u na\u0161em ambijentu do\u0161ao do likovne omege [zaklju\u010dka, ispunjenja, op. A. \u017d.] bio je to Marino Tartaglia\u201c. Tako je napisao Tonko Maroevi\u0107 prigodom posljednje i posthumne slikareve retrospektivne izlo\u017ebe. Dvadeset godina poslije predstavljen je sada u Omi\u0161u izbor slika iz privatne zbirke Kelemen, me\u0111u kojima su i neke dosad neizlagane. Radovi potje\u010du iz posljednje umjetnikove faze, to zna\u010di iz posljednja tri desetlje\u0107a njegova \u017eivota. Svaki promatra\u010d uo\u010dit \u0107e da izlo\u017ebom dominiraju dvije teme, pogled s prozora i buket cvije\u0107a; no uo\u010dit \u0107e i to da one nisu uvijek lako shvatljive, jer Tartaglina slika izmi\u010de konvencionalnom pogledu. \u017delimo li tuma\u010diti njegovo kasno razdoblje, valja nam posegnuti u ba\u0161tinu prethodnih desetlje\u0107a, ponajvi\u0161e u njegovo uzbudljivo i raznoliko me\u0111uratno stvarala\u0161tvo.<\/p>\n

Tartaglia je u mladoj dobi bio suputnikom raznih modernih umjetni\u010dkih tendencija, pa se uz njegovo slikarstvo mo\u017ee govoriti o ekspresionizmu, kubizmu, sezanizmu, neorealizmu. No ono se te\u0161ko moglo svesti na neki pojedina\u010dni od tih izri\u010daja, nego se oslanjalo na svojevrstan njihov amalgam. Zbog toga se ve\u0107 tada mo\u017ee govoriti o originalnoj Tartaglinoj sintezi. Izgradnja osobnog stila, pra\u0107ena zatvaranjem palete i uvo\u0111enjem naro\u010dite meke atmosfere, zbila se u dvadesetim godinama, pri \u010demu ne mo\u017ee biti rije\u010di o tome da je slikar ostao ograni\u010den nekim lokalizmima, ka\u0161njenjima, nekim nei\u017eivljenim i neisku\u0161anim mogu\u0107nostima. On je, naime, ve\u0107 prije toga do\u0161ao u Italiji u kontakt s va\u017enim umjetnicima, s kojima se dru\u017eio u firentinskim i rimskim kavanama. Napokon je 1918. s umjetnicima poput De Chirica i Car\u00e0a izlagao na izlo\u017ebi u Rimu, koju je sam i postavio. Nastup na takvoj manifestaciji sigurno svjedo\u010di o njegovu sudjelovanju u relevantnim umjetni\u010dkim tokovima toga doba, a rije\u010d je bila o okretanju od futuristi\u010dkih na\u010dela prema ponovnoj integraciji volumena (\u010dasopis i pokret Valori Plastici). Tartaglia je tom prilikom bio izlo\u017eio tri slike razli\u010ditih \u201epoetika\u201c, a dvije koje su nam poznate pokazuju ga kao umjetnika otvorena avangardnim tokovima u naj\u0161irem smislu i naro\u010dito slobodnom kori\u0161tenju boje. Dodat \u0107emo svemu tome da je Tartaglia nesumnjivo imao svoje mladena\u010dke ideale i izvan umjetnosti, jer je 1912. bio potpisao protuaustrijski manifest, a bio je tada upleten i u atentat na bana Cuvaja. Govori to svakako o njegovoj onda\u0161njoj odva\u017enosti, spremnosti na svakakve vrste anga\u017emana, i daje kompleksniju sliku mladog budu\u0107eg umjetnika, ali taj podatak nije ni od kakva zna\u010denja za tuma\u010denje njegova slikarstva.<\/p>\n

Nakon burnog po\u010detka u Italiji slijedio je povratak u Split, a zatim i vi\u0161egodi\u0161nji boravci u Be\u010du i Beogradu. U to doba, u dvadesetim godinama, nastao je niz izvrsnih i va\u017enih djela, a samo donekle vrijedi da su te slike tamnog tonaliteta. Naime, mjereno prema ekspresionisti\u010dkom i neobuzdanom (ali ipak izoliranom) Autoportretu iz 1917., gotovo svaka slika bi se mogla okrstiti tamnom. Ponajvi\u0161e \u0107e se Tartaglia dr\u017eati takvoga tonaliteta prikazuju\u0107i \u010dlanove svoje gra\u0111anske (da ne ka\u017eemo plemi\u0107ke) obitelji, no istodobno nastaju i druge slike mnogo otvorenije palete. Na ovome mjestu \u0107emo pridodati da je ionako slo\u017eeno tuma\u010denje Tartaglina slikarskog izraza jo\u0161 vi\u0161e ote\u017eano nemalim brojem izgubljenih a va\u017enih slika, od kojih neke poznajemo tek po crnobijelim fotografijama.<\/p>\n

Iz plodnih dvadesetih godina izdvojit \u0107emo sliku Mu\u017ea (1922., dvije varijante) u kojoj slikar temu, tj. kravu i seljaka pri mu\u017enji raspore\u0111uje u lako raspoznatljiv oblik \u0161esterokuta (ili peterokuta). Osim \u0161to neoklasicisti\u010dke slike ovog razdoblja pokazuju tendenciju da se glavni sadr\u017eaj izolira i centralno organizira, ovdje susre\u0107emo, dakle, i spomenuti poligonalan oblik koji slikaru slu\u017ei kao pomo\u0107no sredstvo za identifikaciju motiva. Moglo bi se kazati da je to operiranje poligonom, kojega Tartaglia \u201eupisuje\u201c u prizor pred sobom, za\u010detak njegova kasnijeg slikarskog pristupa, upravo ovoga predstavljenog u Omi\u0161u.<\/p>\n

Mnogo puta je bilo spomenuto, a govorio je i pisao o tome i umjetnik s\u00e2m, da je najradije tra\u017eio mek, vla\u017ean, magli\u010dast uzduh, recimo sfumato, a suton kao doba dana, onu vidovi\u0107evsku atmosferu \u0161to bi zaogrnula motiv. Paradoksalno, tra\u017eio je onakvo stanje kada nema mnogo svjetla i ne vidi se dobro, jer je smatrao da se tako vidi ono bitno u obliku, a sve neva\u017eno i\u0161\u010dezava. Tartagliji je bilo posve strano efektno slikarstvo \u017eivih boja, stvoreno u punom sun\u010devu svjetlu, slikarstvo koje se svakome dopada i svakome je razumljivo, recimo slikarstvo \u201edubrova\u010dkoga kruga\u201c. Dakako, i to slikarstvo pola\u017ee svoje pravo na slikarsku istinu, ali Tartaglia je po\u0161ao drugim putem, onime uporna, gotovo beskrajna slaganja finih lazura, laganih gradbenih linija i neo\u0161trih rubova.<\/p>\n

Neobi\u010dno je va\u017eno da je potraga za motivom u doba kad se ne vidi jasno zapravo potraga za oblikom. Podsjetimo, op\u0107enito se svekoliko vizualno izra\u017eavanje slu\u017ei dvama sredstvima, oblikom i bojom, i prema nekom konvencionalnom shva\u0107anju ona su podjednako vrijedna, no Tartagliji je apsolutno primarna platforma oblik. Tra\u017eio je pravi oblik i otkrivao ga je u mnogokutima, a mo\u017ee se kazati i da ga je otkrivao mnogokutima, poput nekada\u0161njeg \u0161esterokuta u slici Mu\u017ea. Najslavniji je pak Tartaglijin Pogled s prozora, zastupljen na ovoj izlo\u017ebi u vi\u0161e izvedaba, gdje je svaki put predo\u010dio isti motiv \u0161to ga je opazio pogledom iz svog ateliera u zagreba\u010dkoj Ilici. U\u010dinilo mu se da je konzistentniji, koherentniji, da, upravo vredniji od svoga okoli\u0161a bio mnogokut \u0161to mu se pred o\u010dima formirao izme\u0111u kosih krovova, dubinom kroz planove dvori\u0161ta, i napokon do udaljenih kro\u0161anja. I nije bitno je li posrijedi petero-, \u0161estero- ili sedmerokut, je li u vrhu slike zastupljen Tartagliji omiljeni dvogrbi oblik, jer osim zagreba\u010dkog motiva tu su jo\u0161 i razli\u010diti oblici Lo\u0161inja, Pore\u010da, Budve, Brista, sve primjeri specifi\u010dne koncentracije motiva, uop\u0107e: otkrivanja motiva.<\/p>\n

Ne\u0161to je druk\u010dije s drugom velikom preokupacijom, cvjetnim buketom, jer je u svojoj izoliranosti bio ve\u0107 tu, slikaru pred o\u010dima. Tartaglia mu pristupa sli\u010dnim sredstvima, ali daje prostor i boji, logi\u010dnoj sastavnici predmeta samoga. No ipak je ta boja svaki put suzdr\u017eana, dobro kontrolirana.<\/p>\n

Slikar je bio uo\u010dio da je njegov predmet bavljenja nepravilna oblika, pa je uo\u010dio i neku nelogi\u010dnost u tome da je predstavljen na pravokutnoj podlozi. Jer \u2013 kako je zapisao \u2013 \u201eako je format djela odre\u0111en onda su na njemu ve\u0107 odre\u0111ene \u010detiri strane i \u010detiri ugla, koji su sve likovni elementi. Prema tome autorov prvi dodir s povr\u0161inom je ve\u0107 peti…\u201c. Ta druga \u010detiri poteza slikar zapravo nije izabrao, oni su tek vi\u0161estoljetna konvencija. Tartaglia je pravokutne rubove slikarske podloge prihva\u0107ao, premda je o odnosu njegova motiva prema njima o\u010digledno trajno razmi\u0161ljao, osje\u0107aju\u0107i u tom odnosu odre\u0111enu napetost. Zamislimo mogu\u0107u konsekvenciju u smjeru razrje\u0161enja te napetosti: jedan radikalan korak moglo je biti formiranje slike prema motivu, \u010dime bi on bio oslobo\u0111en, stekav\u0161i neki novi dignitet.<\/p>\n

Tartagline slike mogu se u\u010diniti dalekima od vidljive stvarnosti, no treba imati na umu da je slikar uvijek stajao pred motivom i nastojao nama (kao i sebi) predo\u010diti njegovu istinu.<\/p>\n

Andrej \u017dmega\u010d<\/p>\n[\/nectar_responsive_text][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][vc_column top_padding_desktop=”2vw” constrain_group_100=”yes” bottom_padding_desktop=”2vw” left_padding_desktop=”2vw” right_padding_desktop=”2vw” top_padding_tablet=”8vw” constrain_group_102=”yes” bottom_padding_tablet=”8vw” left_padding_tablet=”8vw” constrain_group_103=”yes” right_padding_tablet=”8vw” column_element_direction_desktop=”default” column_element_spacing=”20px” desktop_text_alignment=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” background_color=”#ffffff” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_backdrop_filter=”none” font_color=”#000000″ column_shadow=”none” column_border_radius=”15px” column_link_target=”_self” column_position=”default” advanced_gradient_angle=”0″ gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”5\/12″ tablet_width_inherit=”default” animation_type=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_color=”rgba(0,0,0,0.15)” column_border_style=”solid” gradient_type=”default” column_padding_type=”advanced”][vc_row_inner column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” text_align=”left” row_position=”default” row_position_tablet=”inherit” row_position_phone=”inherit” overflow=”visible” pointer_events=”all”][vc_column_inner right_padding_tablet=”33vw” right_padding_phone=”0″ column_element_direction_desktop=”default” column_element_spacing=”10px” desktop_text_alignment=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_backdrop_filter=”none” font_color=”#000000″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” overflow=”visible” advanced_gradient_angle=”0″ gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” animation_type=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid” gradient_type=”default” column_padding_type=”advanced”][vc_gallery type=”flexslider_style” images=”8740,8741,8742,8743,8744,8745,8746,8747,8739″ onclick=”link_image” img_size=”full”][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

20.4.-20.5.2024., – Crkva sv. Duha, Omi\u0161<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8740,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":{"0":"post-8748","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-novosti"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8748"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8752,"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8748\/revisions\/8752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czk-omis.hr\/centar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}